Culinair


De Indonesische keuken is zeer divers. Indonesië bestaat uit ongeveer 13677 eilanden, waarvan er zo’n 6000 bewoond zijn. Veel eilanden kennen hun eigen recepten, die met specifieke kruiden worden bereid. Zo zijn de gerechten op Sumatra in het algemeen veel pittiger dan op Java. De gerechten van Oost-Java zijn doorgaans wat zoeter van smaak. Daar wordt onder andere ook meer gebruikgemaakt van de Goela Djawa (Javaanse bruine suiker) en Petis (een op marmite gelijkend product gemaakt van garnalen).De keuken heeft onder invloed gestaan van de Chinese, de Indiase, de Arabische en ook de Nederlandse keuken. Elk heeft zijn bijdrage geleverd aan de grote verscheidenheid aan gerechten in de Indonesische Keuken.

De Indonesische keuken kent een grote hoeveelheid kruiden. De meest gebruikte zijn: laos, djintan (komijn), djahe (gemberwortel), kentjoer, koenjit (kurkuma, geelwortel), ketoembar (korianderzaden) en sereh (citroengras). Diverse bladeren (daun), zoals daun salam, het Indische laurierblad en de daun jeroek poeroet (citroenblad). In vrijwel ieder gerecht wordt gebruikgemaakt van uien, knoflook en sambal of lomboks en soms ook gefermenteerde garnalen trassie.

In veel gerechten wordt verder santen (kokosmelk) toegevoegd voor de speciale, zachte smaak. Ook het gebruik van ketjap (sojasaus) is algemeen.

Als bijgerecht is er vaak kroepoek, atjar (vaak acar campur) en sambal.

De Indonesische keuken gebruikt als hoofdgerecht steeds rijst (nasi), veelal aangevuld met een sajoer en een vleesgerecht (ook: kip en vis) en eieren (sambal goreng tolor), tahoe en tempe en komen in veel gerechten voor. Maar er zijn ook gebieden in Indonesië waar veel cassave wordt gegeten in plaats van rijst of tapioca (Molukken).

Indonesische ingrediënten

Indonesie, ook wel de Spice Islands genoemd, staat bekend om de vele bijzondere ingrediënten die het land rijk is. Voor hen die nieuw zijn met de Indonesische keuken lijkt het alsof Indonesische recepten erg complex en verwarrend zijn met de vele onbekende kruiden en specerijen (bumbu). In de praktijk blijkt de Indonesische keuken helemaal niet zo complex als velen denken. Zodra je de kruiden en specerijen eenmaal kent, zul je merken dat er bepaalde essentiele ingredienten zijn die op bijna alle gerechten worden toegepast, daarnaast zijn de ingredienten breed inzetbaar, van nasi goreng tot babi ketjap.

Spice up your life!

De basis ingrediënten die worden toegepast in de meeste kruiden zijn sjalotten (bawang merah), knoflook en een verzameling van verschillende zaadjes en noten; kunyit kenmerkend door een sterke gele kleur. Daarnaast zijn gember (jahe), koriander (ketumbar), nootmuskaat (pala), kruidnagel (cengkeh), anijs (bunga lawang), komijn (jinten) zwarte en witte pepers (lada hitam, lada putih) veel gebruikte ingrediënten in de Indonesische keuken.

Life is sweet

Los van het suikerriet, gebruikt de Indonesische bevolking een mix van vele zoetstoffen waaronder Gula Merah, Gula Jawa of Gula Aren. Deze zoetstoffen zijn gemaakt van de zap van o.a. de palmboom en worden toegevoegd om een balans te brengen in desserts die gemaakt worden met gekookte kokosmelk. De dikke en donkere soja saus (kecap manis) voegt ook een zoete smaak toe aan het gerecht. De lichter gekleurde kecap wordt veelal toegevoegd om het gerecht te voorzien van iets meer zout.

Een Javaanse ontdekking is tempe; gemaakt van gefermenteerde soja bonen, vol van smaak en met veel proteïnen. Het verhaal gaat dat tempe per toeval is ontdekt door gekookte sojabonen in hibiscusbladeren te bewaren. Doordat hibiscusbladeren van nature de roze Rhizopus schimmel bevat ontstaat tempe. Vooral vegetariërs en veganisten ervaren in de vleesachtige structuur en het hoge eiwitgehalte een groot voordeel. Daarnaast is tempe voor velen een bron van vitaminen en mineralen.

Een ander veel gebruikte soja boon creatie is tahu. Tahu is in Indonesie geïntroduceerd door de Chinezen. Naast tahu zijn ook noodles geïntroduceerd door de Chinezen. Noodles maken tegenwoordig een belangrijk onderdeel uit van de Indonesische keuken.